Η κυτταρική θεραπεία PRP είναι μια πολλά υποσχόμενη μη επεμβατική παρέμβαση για ποικίλες ορθοπεδικές περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων και η οστεοαρθρίτιδα.
Η οστεοαρθρίτιδα διακρίνεται σε δύο κατηγορίες, την πρωτογενή και τη δευτερογενή. Οι κυριότεροι παράγοντες που καθορίζουν την επίπτωση –την πιθανότητα εμφάνισης– της πρωτογενούς είναι:
- η γήρανση
- το φύλο (η οστεοαρθρίτιδα προσβάλλει συχνότερα τις γυναίκες)
- η παχυσαρκία
- τυχόν τραυματισμοί συνδέσμων λόγω της επαγγελματικής ή αθλητικής δραστηριότητας του πάσχοντος ατόμου.
Η δευτερογενής οστεοαρθρίτιδα εμφανίζεται συνεπεία υποκείμενου –δηλαδή, προϋπάρχοντος– προβλήματος υγείας.
Οι κυριότεροι παράγοντες προδιάθεσης για την εμφάνιση δευτερογενούς οστεοαρθρίτιδας είναι:
- κάποιος έντονος τραυματισμός
- συγγενείς διαταραχές αρθρώσεων
- η φλεγμονώδης αρθρίτιδα
- η οστεοχονδρίτιδα
- διάφορες μεταβολικές διαταραχές.
Η πορεία της οστεοαρθρίτιδας εξελίσσεται σε 4 στάδια:
- αρχόμενη
- μετρίου βαθμού
- προχωρημένη
- οστεοαρθρίτιδα εγχειρητικού σταδίου.
Η κυτταρική θεραπεία PRP συνιστάται κυρίως στα 2 πρώτα στάδια της πάθησης, χωρίς να αποκλείεται η συνεπικουρία της στα επόμενα. Μέχρι πρότινος, οι συνηθέστερες μη χειρουργικές παρεμβάσεις επιλογής ήταν η προλοθεραπεία, το υαλουρονικό οξύ, τα κορτικοστεροειδή (CS) και το όζον. Ωστόσο, το θεραπευτικό αποτέλεσμα που υπόσχονταν δεν ήταν το αναμενόμενο. Έτσι, οι ορθοπεδικοί επιλέγουν πλέον την κυτταρική θεραπεία PRP όλο και πιο συχνά, λόγω της δυνατότητάς της να περιορίζει σε σημαντικό βαθμό και σε σύντομο διάστημα τα επώδυνα συμπτώματα της πάθησης. Καθώς η τυπική συμπτωματολογία της οστεοαρθρίτιδας περιλαμβάνει άλγος, δυσκολία στην κίνηση, αλλά και οιδήματα, η εν λόγω θεραπευτική προσέγγιση μπορεί να συμβάλει τριπλά. Πώς, όμως;
Για να εξετάσουμε τίνι τρόπω υπερέχει η κυτταρική θεραπεία PRP έναντι των προαναφερθεισών, είναι απαραίτητο να δούμε πώς προσβάλλει η οστεοαρθρίτιδα το σώμα. Κατά την εκδήλωση της πάθησης, λοιπόν, παρατηρείται:
- λέπτυνση των χόνδρων
- στένωση του μεσάρθριου διαστήματος
- παραγωγή περίσσειας υγρού από τον αρθρικό υμένα
- οίδημα της άρθρωσης/των αρθρώσεων
- σκλήρυνση του αρθρικού θύλακος
Πιο απλά: οι χόνδροι –που, κανονικά, προστατεύουν την άρθρωση απορροφώντας τους κραδασμούς– φθείρονται, το διάστημα μεταξύ των αρθρώσεων ελαχιστοποιείται (με αποτέλεσμα την τριβή των οστών μεταξύ τους), το υγρό που παράγεται από τον αρθρικό υμένα ως λιπαντικό υπερπαράγεται και προκαλεί πρήξιμο, ενώ ο αρθρικός θύλακος, που εξουδετερώνει τις τριβές, παύει να λειτουργεί.
Με την κυτταρική θεραπεία PRP, ιδίως εάν εφαρμοστεί έγκαιρα, η διαδικασία φθοράς των χόνδρων μπορεί να αναστραφεί. Ο λόγος γι’ αυτό είναι η βιο-αναδομητική δράση του πλούσιου σε αιμοπετάλια πλάσματος (PRP). Χάρη στους αυξητικούς παράγοντες που περιέχει, μπορεί να διεγείρει την ανάπλαση των χόνδρινων ιστών, άρα και να αποτρέψει περαιτέρω βλάβες στην επιφάνειά τους. Κατά συνέπεια, προστατεύονται και τα οστά των αρθρώσεων και ο αρθρικός θύλακος, που παραμένουν ανθεκτικά σε κραδασμούς.
Η διαδικασία που ακολουθείται για την κυτταρική θεραπεία PRP είναι απλή και σύντομη. Ο γιατρός, αφού λάβει μικρή ποσότητα αίματος από τον πάσχοντα, το τοποθετεί σε ειδική συσκευή, όπου μέσω της φυγοκέντρησης απομονώνονται το πλάσμα και τα αιμοπετάλια. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια χλωριούχου ασβεστίου ή θρομβίνης, ενεργοποιούνται οι αυξητικοί παράγοντες αυτού του πλούσιου σε αιμοπετάλια πλάσματος, που θα παράσχουν το επιθυμητό αναπλαστικό αποτέλεσμα. Ο γιατρός εγχέει το PRP στο σημείο –ή στα σημεία– προσβολής της οστεοαρθρίτιδας και, έτσι, εκκινεί η αναστροφή του προβλήματος. Η διαδικασία διαρκεί συνολικά περί τα 45 λεπτά, ενώ δεν απαιτείται περαιτέρω νοσηλεία.
Πέρα από τη μη επεμβατική φύση της, την αναγεννητική δράση της και το συνοπτικό της διαδικασίας της για ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα, η κυτταρική θεραπεία PRP:
- Εγγυάται ελάχιστες πιθανότητες εκδήλωσης αντιδράσεων υπερευαισθησίας, ως αυτόλογο παράγωγο του αίματος.
- Απολαμβάνει την αποδοχή των ασθενών και την προτίμηση των γιατρών, για τον ίδιο λόγο.
- Μειώνει αισθητά τα επίπεδα πόνου.
- Αυξάνει το εύρος κίνησης.
- Βελτιώνει το επίπεδο λειτουργικότητας ασθενών με οστεοαρθρίτιδα.
- Βελτιώνει τη γενικότερη έκβαση του ασθενούς, καθώς δρα ως μηχανισμός ελέγχου της φλεγμονής.
Σε κάποιες περιπτώσεις οστεοαρθρίτιδας, ο γιατρός είναι πιθανόν να συστήσει κυτταρική θεραπεία PRP σε συνδυασμό με υαλουρονικό οξύ, αν και ούτως ή άλλως το PRP ενεργοποεί τον μηχανισμό παραγωγής υαλουρονικού οξέος στον οργανισμό, σε μικρότερες ηλικίες.
Όπως πάντα, κατ’ αρχήν υπεύθυνος και καθ’ ύλην αρμόδιος για τη διάγνωση, την επιλογή του καταλληλότερου, εξατομικευμένου θεραπευτικού πρωτοκόλλου αλλά και την ενδελεχή ενημέρωση του ασθενούς, παραμένει ο θεράπων γιατρός.